Wat gebeurt er als je mensen voor en na meditatie op de foto zet?

Samen met tien kandidaten ging ik middels meditatie terug naar hun kindertijd. Bekijk hier de resultaten van het experiment!

1. Mama

Zonder enig idee wat haar te wachten staat, neemt mama plaats in de door mij geïmproviseerde studio bij haar thuis. Nog een beetje onwennig neemt mama verschillende poses aan, terwijl ze bij mij probeert te ontfutselen wat we precies gaan doen. Maar zoals bij alle kandidaten houd ik dat geheim tot het laatste moment.

Als we de meditatie starten, merk ik al snel dat het mijn moeder raakt om zichzelf als kind te visualiseren. Tijdens de meditatie zie ik bij haar golven van emotie opkomen, die ze weglacht op het moment dat ze haar keel bereiken. In eerste instantie wilt ze uit de meditatie komen, maar ik vraag haar erbij te blijven en ik bedek haar ogen. Na afloop van de meditatie vraag ik haar nog even te blijven liggen. Ik doe enkele aanrakingen bij haar voeten, nek, schouders en gezicht. Nog steeds stoeit ze met haar emoties. Als ik haar dan voorzichtig op het hartgebied druk, en haar kus op haart voorhoofd, breken de emoties door.

Als mama weer in de studio plaatsneemt, vraag ik haar hoe ze de meditatie heeft ervaren. Ze zegt dat ze zichzelf zag als kind bij haar moeder op schoot en dat het haar emotioneert dat dit kleine meisje – toen en ook later – zo veel heeft moeten meemaken. Tijdens het fotograferen praten we over het verlangen naar liefde en geborgenheid in moeilijke tijden. Mama blijft emotioneel, maar gek genoeg wisselt het huilen zich af met de slappe lach. We sluiten het experiment af met een innige omhelzing. 

De eerste kandidaat was overduidelijk geraakt. Lieve mama, bedankt voor je moed en je deelname.

2. Laura

Mijn tweede kandidaat was niemand minder dan mijn beste vriendinnetje Laura. Laura vindt het niet ongemakkelijk om op de foto te gaan en neemt enthousiast verschillende poses aan. Ze is erg nieuwsgierig naar wat we gaan doen, maar zoals bij iedereen houd ik dit geheim tot het laatst. Als ik klaar ben met de voor-foto, vertel ik haar dat we gaan mediteren om te kijken wat dat voor invloed heeft op haar gezichtsuitdrukking. Ze is enthousiast. Ze mediteert af en toe dus het is voor haar niet geheel onbekend terrein.

Tijdens de meditatie kan ik niet veel aan Laura aflezen. Ze ligt doodstil en lijkt zich over te geven aan wat er gebeurt. Na de meditatie doe ik enkele aanrakingen bij haar voeten en haar schouders. Wanneer ik haar hoofd in mijn handen houd, voel ik dat ze haar hoofd onder spanning houdt om het voor mij te verlichten. Ik vraag haar te ontspannen. “Je hoeft me niet te helpen, vertel ik haar”. Ik voel dat het haar raakt. Ik aai haar haar gezicht, leg mijn handen nog even in haar haar, en vraag haar dan om met me mee terug te gaan naar mijn geïmproviseerde studiootje.

Pas als Laura haar oogkussen weghaalt, zie ik hoe emotioneel ze is. Zoals ik dat van tevoren aankondig aan mijn kandidaten, maak ik nog even geen contact met haar totdat ze weer op de stoel zit. Als ik opnieuw de camera op richt vraag ik wat haar emotioneert. Ze vertelt dat ze zichzelf zag als kind in een voor haar hele emotionele gebeurtenis van een paar jaar geleden. Het deed haar veel om zichzelf zo te zien. Ze geeft aan dat ze de kinderlijke naïviteit en de speelsheid soms mist. Ook de aanrakingen raakte haar, zo vertelt ze. Toen ik haar vroeg om haar hoofd aan mijn handen te geven, besefte ze dat ze zich vaak te veel voelt in het dagelijks leven. De aanrakingen waren heel welkom, vertelt ze. We eindigen het experiment met een lange, liefdevolle omhelzing. 

Bedankt lieve Laura voor je moed om je verhaal te delen.

3. Laura

De derde kandidaat was Laura. Ook Laura is enthousiast als ik vertel wat het experiment inhoudt. Ze doet regelmatig aan yoga en is niet onbekend met meditatie. Als Laura na de meditatie weer plaatsneemt in de studio, zie ik zelf een duidelijk verschil in haar gezichtsuitdrukking. Haar gezicht staat voor mijn gevoel zachter. Ze beaamt dit met haar eigen gevoel. Ze zegt dat de scherpe randjes van “het altijd maar moeten” er af zijn. 

De meditatie gaat er onder andere over dat we meer mogen ‘spelen’ – wat vaak wordt tegengehouden door perfectionisme en angst voor afwijzing. Laura geeft aan dat op dit punt de meditatie haar wel raakte. Ze vertelt dat ze soms veel prestatiedruk voelt, waar ze dan onbewust in meegaat, maar waar ze weerstand tegen voelt. Ze wilt graag emigreren naar Portugal in de hoop om daar andere mentaliteit te vinden, zodat ze meer rust kan ervaren. Bovendien wilt ze hier dichtbij zee wonen, zodat ze meer surfen. Dat is voor haar dé manier om te ‘spelen’.

Laura heeft ook nog een inzicht tijdens de meditatie. Als tijdens de meditatie haar wordt gevraagd een pijnlijke herinnering op te halen, denkt ze terug aan een situatie waarbij zij afscheid moest nemen van iemand van wie ze hield. Ze sloot zich vroegtijdig van deze persoon af, om de pijn uit de weg te gaan. Ze realiseert zich tijdens de meditatie dat ze deze persoon daardoor van zich heeft afgestoten, terwijl ze dat eigenlijk niet wilde. Hoewel ze nu vrede heeft met hoe de situatie destijds is gelopen, is ze dankbaar voor dit inzicht. Ze geeft aan dit een volgende keer anders te doen. Laura is blij met het eindresultaat van de foto’s en ziet zelf ook duidelijk meer rust in haar gezicht na de meditatie. 

Lieve Laura, bedankt voor je moed en het delen van je verhaal.

4. Jonne

De vierde kandidaat was Jonne. Jonne is bekend met meditatie. Ze geeft aan dat ze het vaker probeert, maar dat het haar moeilijk lukt om te focussen. Als Jonne na de meditatie weer plaatsneemt in de studio, zie ik overduidelijk dat ze is geraakt. Er staan tranen in haar ogen en er is spanning rondom haar mond. Als ik haar daar naar vraag, kan ze niet direct benoemen waarom. Ze is verward, geeft ze aan. “Normaal gesproken ben ik in de war in mijn hoofd”, zegt ze, “maar nu ben ik verward in mijn gevoel”. Terwijl we foto’s maken, vraag ik verder.

Jonne geeft aan dat het thema ‘spelen’ haar raakt. Ze vertelt dat ze zich niet kan herinneren dat ze zich ooit onbevangen heeft gevoeld – ook niet als kind. Ze zegt dat als kind al de lat heel hoog legde voor zichzelf en dat ze niet snel tevreden was over haar eigen kunnen. Als docent op de basisschool ziet ze dit ook dagelijks bij de kinderen die ze lesgeeft. Ze vertelt dat het haar heel erg raakt als kinderen zichzelf geen ruimte geven om fouten te maken of te ‘spelen’.

Als ik aan Jonne vraag welke pijnlijke herinnering bij haar naar boven kwam, geeft ze aan dat ze daar moeite mee had. Ze zegt dat ze in haar hoofd verstrikt raakte in vragen als “Wat is dan een goede herinnering?“ en ”Hoe lang moet het geleden zijn?”. Als ik haar vraag of ze nu alsnog een bepaalde situatie kan omschrijven, geeft ze ook toe pijnlijke herinneringen liever uit de weg te gaan. Ze vertelt dat het toelaten van emoties een groot thema voor haar is. Ze wilt het graag, maar het lukt niet. Meteen daarna straft ze zichzelf voor het feit dat het ook nu weer niet lukt. “Weer iets waarin je de lat hoog legt voor jezelf”, zeg ik tegen haar. “Ja”, zegt ze en een prachtige lach ontspant haar gezicht voor even.

Lieve Jonne, bedankt voor je moed voor het delen van je verhaal.

5. Marjolein

De vijfde kandidaat was Marjolein. Marjolein mediteert in het dagelijks leven nooit, maar ze geeft aan ervoor open te staan. Als ze na de meditatie weer op de foto gaat, zie ik zelf een duidelijk verschil in haar gezichtsuitdrukking. Als ik ernaar vraag, zegt ze dat ze zich heel erg ontspannen voelt – terwijl dacht dat ze daarvoor al heel ontspannen was. Dit raakt haar: het verschil tussen “denken ontspannen te zijn” en echte diepe ontspanning.

Als ik Marjolein vraag naar een pijnlijke herinnering terug te gaan, geeft ze aan dat ze niet is teruggegaan naar één specifieke herinnering. Ze zegt niet heel pijnlijke situaties te hebben gekend en prijst zichzelf gelukkig met een goede jeugd. Er waren voor haar wel enkele herinneringen, maar ze geeft aan dat ze deze niet noemenswaardig vindt en tijdens de meditatie niet de behoefte voelde om deze uit te diepen. Marjolein vertelt wel hoe ze tijdens de meditatie bewuster werd van haar emoties en hoe deze weerklank vonden in haar lichaam. Ze geeft aan dat ze dat heel bijzonder vond.

Na de fotoshoot praten we nog na over hoe (soms kleine) pijnlijke opmerkingen van anderen je kunnen vormen in de loop van het leven. Dat je op die specifieke momenten het gevoel hebt dat je niet mag zijn wie je bent, mag vinden wat je vindt, of voelen wat je voelt – en je daarnaar conformeert. Ook praten we nog over perfectionisme en ambitie: hoe die twee het je  moeilijk maken om te ontspannen. Als ik Marjolein de foto’s laat zien, merkt ze op dat het haar treft hoe haar lach afleidt. Ze vindt de foto’s met haar mond gesloten veel intenser, omdat je dan wordt gedwongen om naar haar ogen te kijken. Als ik haar vraag wat ze dan ziet, en waarom dit zo intens voor haar is, weet ze niet hoe ze dit moet omschrijven.

Lieve Marjolein, bedankt voor je moed voor het delen van je verhaal.

6. Anco

De zesde kandidaat was Anco. Anco werkt als bewegingsexpert en fysiotherapeut. Anco heeft veel interesse in gezondheid en zoekt verdieping in de vraag hoe gezondheidsklachten ontstaan. Hij gelooft dat een holistische werkwijze hierin kan helpen. Meditatie is hem dan ook niet onbekend. Hij gelooft – en heeft ook gezien in zijn werk – dat er zeker een verband tussen lichaam en geest.

Na de meditatie geeft Anco aan dat hij zich ontspannen voelt. Hij vond het een prettige meditatie, maar wel een pittige meditatie. “Geen meditatie voor beginners, zou ik denken”, zo geeft hij aan. Anco vertelt dat hij het fijn vond om terug te gaan naar zijn kindertijd. Hij heeft dat ervaren als een fijne tijd. Zoals in de meditatie wordt gevraagd, ging hij ook even terug naar een pijnlijke herinnering uit het verleden. Hij geeft aan dat hij wel een duidelijk herinnering had, maar dat hij er maar kort bij bleef. “Niet om de deur dicht te gooien, maar het was meer een bevestiging. Ik herkende het meteen.”, zo vertelt hij.

Sommige van de aanrakingen die ik deed, herkende hij vanuit zijn eigen werk. Het voelde voor hem als een prettige manier om te contact maken. De meditatie emotioneerde hem niet, maar hij voelde wel dat zijn lichaam erop reageerde. Hij vertelt dat hij zich steeds dieper voelde ontspannen en dat zijn lichaam dingen losliet. Hij noemt het project interessant. Hij vindt dat we ons vaker zouden moeten laten raken in het dagelijks leven. Hij neemt zich voor om die dag goed te luisteren naar wat de mensen die hij behandelt nu écht vertellen. 

Lieve Anco, bedankt voor je deelname. 

7. Geert

De zevende kandidaat was Geert. Geert ondergaat het experiment heel rustig. Hij geeft aan wel benieuwd te zijn, maar wacht geduldig af tot in de voor-foto’s heb gemaakt. Als ik hem vertel dat we gaan mediteren, is hij verrast. Hij mediteert in het dagelijks leven niet, maar hij staat er zeker voor open. 

Geert vertelt dat hij de fysieke ervaring tijdens de meditatie erg bijzonder vond. Zo vertelt hij dat zijn lichaam tintelde tijdens de meditatie en dat hij een diepe ontspanning ervaarde, waarbij het voelde alsof hij niet echt sliep, maar ook niet wakker was. In deze diepe onstpanning reageerde hij nog wel wat er gezegd werd in de meditatie. Deze ervaring raakte hem wel. “Ik had dit echt niet verwacht”, zegt hij daarover.

Geert vertelt ook dat hij er even bij stilstond hoe fijn het eigenlijk was als kind. Dat er als volwassene toch veel van je wordt gevraagd, door alle verantwoordelijkheden die je draagt. Als ik hem vraag of hij terug is gegaan naar een pijnlijke herinnering, is dat voor hem de gedachte aan zijn opa die vrij plotseling overleed. Hij vertelt dat, door hier opnieuw naar te kijken middels de meditatie, hij er nog weer meer bewust van werd hoe betrekkelijk het leven is. “Het kan maar zo voorbij zijn”, zegt hij daarover. Als ik vraag wat hij meeneemt uit deze meditatie, geeft hij aan dat hij vooral goed wil zijn voor de mensen die hem dierbaar zijn.

Lieve Geert, bedankt voor het delen van je verhaal en je deelname aan het project.

8. Robin

De achtste kandidaat was Robin. Het experiment was voor Robin en mij tevens een eerste kennismaking. Desondanks voelde het toch vertrouwd van beide kanten om het experiment aan te gaan. Als ik na het maken van de voor-foto vertel wat we gaan doen, is Robin enthousiast. Hij is bekend met meditatie en geeft aan graag zijn steentje bij te dragen aan het experiment. 

Als Robin na de meditatie weer plaats neemt in de studio, lijkt hij nog meer ontspannen. Hij geeft aan dat de meditatie hem meer heeft losgemaakt van werk, wat voor de meditatie nog een beetje in zijn hoofd sluimerde. Verder vertelt hij dat het “kind durven zijn” een actueel thema voor hem is geweest de afgelopen maanden. Robin bewandelt actief het pad van bewustwording en had al eerder opgemerkt dat hij enkele kinderlijke kwaliteiten – zoals minder serieus zijn, spelen en plezier hebben – graag weer meer zou toepassen in zijn leven. In die zin was de meditatie voor hem een moment van bezinning bij de vraag in hoeverre hij dit voor zichzelf nu heeft toegepast.

Als ik hem vraag of hij terug is gegaan naar een pijnlijke herinnering, geeft hij aan dat hij niet concreet een pijnlijke herinnering heeft kunnen ophalen. Hij prijst zichzelf gelukkig met een goede kindertijd. Verder vertelt hij dat de aanrakingen heel welkom waren. Het maakte hem meer bewust van zijn lichaam en vooral de tegendruk op zijn onderbenen brachten hem even helemaal terug naar het moment, zo vertelt hij. Hij geeft aan dat de meditatie hem niet per se heeft geraakt op emotioneel vlak, maar wel op fysiek niveau. Hij geeft aan dat de ontspanning die hij naderhand voelde, hem er weer even bewust maakte van het belang van meditatie.

Lieve Robin, bedankt voor je vertrouwen en je deelname!

9. Tjerry

De negende kandidaat was Tjerry. Tjerry en ik kennen elkaar van de studie, maar we zijn eigenlijk pas naar elkaar toegetrokken nadat de studie was afgelopen. Nog voordat we het experiment aangaan, zegt Tjerry tegen mij: “Weet je wat leuk zou zijn? Om foto’s te maken voor- en na meditatie.” Even ben ik perplex, maar ik herpak me snel. “Ja, goed idee”, antwoord ik. Ik laat nog even achterwege dat dat exact is wat we gaan doen.

Tijdens de meditatie gebeurde er veel – zowel met mij als met haar. Ik zag veel beweging bij haar keel. Haar struggle riep bij mij veel compassie op. De aanrakingen vanuit mijn kant voelden dan ook extra liefdevol: ik wilde haar laten voelen dat ze niet alleen is. Achteraf zegt ze dat ze dit voelde in mijn aanrakingen. Ze vertelt ook dat ze door mijn aanrakingen zich er bewust van werd hoe benauwd ze zich eigenlijk voelde. 

Na de meditatie is Tjerry geëmotioneerd. Angst voor afwijzing – waar het in de meditatie onder andere over gaat – is een actueel thema voor haar. Ze wil graag ten volle leven, zichzelf volledig kunnen uiten in waar ze voor staat en in gelooft, maar daar zit voor haar nog schaamte op en de angst om afgewezen te worden. De dingen die ze ziet, voelt en weet, zijn niet voor iedereen zo tastbaar als voor haar, waardoor ze zich daarin vaak onbegrepen voelt. Terwijl we nog wat foto’s maken, praten we over zelfexpressie, kwetsbaarheid, schaamte en angst. Dan sluiten we het experiment af met een omhelzing. 

Lieve Tjerry, bedankt voor je moed en je deelname aan het experiment.

10. Elke

De laatste kandidaat is Elke. Sinds dat Elke en ik samen een schrijfcursus hebben gedaan, gaan wij regelmatig met elkaar om. We merkten tijdens de cursus dat we allebei graag zelfonderzoekend schrijven en filosofeerden na de cursus vaak samen nog even door. Elke leek mij dan ook een uiterst geschikte kandidaat voor het experiment.

Als Elke na de meditatie weer plaatsneemt op de kruk, zie ik een zachtheid in haar gezicht. Elke geeft aan dat ze de meditatie fijn vond. Als ik haar vraag hoe de verschillende thema’s in de meditatie voor haar waren, vertelt ze dat lang geleden al besloten heeft om bepaalde kinderlijke kwaliteiten weer in haar leven te introduceren. Ze vertelt hoe een spelende en nieuwsgierige houding haar uiteindelijk op de been houden. Elke heeft de ziekte van Lyme en daardoor veel fysieke klachten. Het is haar natuurlijke neiging om hier doorheen te bijten, zelfs als het eigenlijk niet gaat. “Wilskracht is mijn automatische stand”, zo vat ze dat samen. Door speelsheid te introduceren, merkt ze dat ze het luchtiger en makkelijker voor zichzelf kan maken.  

Toen er tijdens de meditatie werd gevraagd om een pijnlijke herinnering op te halen, was er voor haar meteen een flashback die zich aandrong, zo vertelt ze. Ze zag zichzelf als kind in een voor haar heel eenzame situatie. Het maakte haar nieuwsgierig waarom deze gedachte zich zo duidelijk aandrong. Ze koppelt deze flashback aan haar wilskracht. “Ik heb al vroeg geleerd om zelfredzaam te zijn. Zelfmedelijden helpt dan niet echt.”, vertelt ze daarover.

Heeft het project haar geraakt? Ze zegt van wel – vooral het gesprek naderhand, om dingen hardop te zeggen. Ook de liefdevolle aanraking raakten haar. Ze zegt ook dat mijn toewijding aan dit project haar raakt. 

Een paar dagen later zitten Elke en ik om de tafel. We bespreken de foto’s die ik haar heb gestuurd. Ze is erg geschrokken van haar foto’s, zegt ze. Elke is door haar ziekte erg dun en dat zie je terug op de foto’s. Haar gezicht is getekend en die confrontatie valt Elke zwaar. Ik vertel Elke dat ik de foto’s juist misschien wel de mooiste vind van de hele serie. Ik vind vooral haar ogen erg sterk en sprekend. Maar Elke noemt zichzelf een aliën. Dan ben ik degene die geraakt is. Het doet me verdriet dat Elke niet de schoonheid ziet, zoals ik die zie.

Uiteindelijk besluiten we samen om de foto’s niet te gebruiken.

  • (0)6 11 18 51 13
  • contact@weallhavestories.nl
  • Utrecht
Sluit Menu